𝐀𝐍𝐃𝐑𝐎𝐆𝐄𝐍 𝐈𝐍𝐒𝐄𝐍𝐒𝐈𝐓𝐈𝐕𝐈𝐓𝐘 𝐒𝐘𝐍𝐃𝐑𝐎𝐌𝐄

𝐀𝐧𝐝𝐫𝐨𝐠𝐞𝐧 𝐈𝐧𝐬𝐞𝐧𝐬𝐢𝐭𝐢𝐯𝐢𝐭𝐲 𝐒𝐲𝐧𝐝𝐫𝐨𝐦𝐞 (𝐀𝐈𝐒) je stanje koje direktno utiče na seksualni razvoj prije rođenja i tokom puberteta. Karakteriše ga diskrepanacija ili neslaganje između genetskog pola osobe i razvoja polnih karakteristika. AIS se javlja kod osoba koje su genetski muškarci (sa jednim X i jednim Y hromozomom), ali imaju otpornost na androgene. Androgeni su grupa hormona koji igraju ključnu ulogu u muškim osobinama i reproduktivnoj aktivnosti. Često se nazivaju muškim hormonima, iako su prisutni i kod muškaraca i kod žena. Primarni i najpoznatiji androgen je testosteron, ali drugi važni androgeni uključuju dihidrotestosteron (DHT) i androstendion. Androgeni su neophodni u prenatalnom razvoju oni su odgovorni za razvoj muških genitalija tokom fetalnog razvoja. Oni stimulišu rast testisa, penisa i prostate.

𝐆𝐞𝐧𝐞𝐭𝐢𝐤𝐚

AIS je uzrokovan mutacijama u genu androgenog receptora (AR) koji se nalazi na X hromozomu (Xq11-q12). Ovaj gen daje instrukcije za stvaranje proteina koji omogućava tijelu da na odgovarajući način odgovori na androgene. Mutacije u AR genu dovode do disfunkcionalnog androgenog receptora, što narušava sposobnost tijela da respondira na ove hormone. Kao rezultat toga, osobe s AIS-om ne razvijaju muške fizičke karakteristike uprkos tome što imaju muški XY kariotip.

𝐏𝐚𝐭𝐨𝐟𝐢𝐳𝐢𝐨𝐥𝐨𝐠𝐢𝐣𝐚

Patofiziologija AIS-a se vrti oko nesposobnosti tijela da odgovori na androgene zbog disfunkcionalnosti androgenih receptora. Androgeni, kao što su testosteron i dihidrotestosteron (DHT), igraju ključnu ulogu u polnoj diferencijaciji muškaraca. Kod tipičnog muškog fetusa, androgeni potiču razvoj muških genitalija. Međutim, kod AIS-a, ćelije su insenzitivne na androgene, što dovodi do razvoja ženskih vanjskih genitalija ili ambigusnih genitalija, uprkos prisutnosti testisa i muškog nivoa testosterona.

AIS se može klasifikovati u tri kategorije na osnovu stepena insenzitivnosti na androgene: sindrom potpune insenzitivnosti na androgene (CAIS), djelimični sindrom insenzitivnosti na androgene (PAIS) i blagi sindrom insenzitivnosti na androgene (MAIS). U CAIS-u, pojedinci imaju tipične ženske vanjske genitalije i često se odgajaju kao djevojčice. U PAIS-u, eksterne genitalije mogu biti djelimično maskulinizirane, što dovodi do različitog stepena genitalne ambiguiteta. MAIS rezultira samo manjim razlikama u odnosu na tipične muške genitalije, a pojedincima se može dijagnostifikovati tek kasnije u životu. Jedna od glavnih karakteristika AIS-a je da su osobe koje ga imaju skoro uvjek infertilne.

𝐊𝐥𝐢𝐧𝐢𝐜̌𝐤𝐞 𝐤𝐚𝐫𝐚𝐤𝐭𝐞𝐫𝐢𝐬𝐭𝐢𝐤𝐞

Osobe sa CAIS-om obično imaju primarnu amenoreju i nedostatak sekundarnih seksualnih karakteristika tokom puberteta. PAIS se može predstaviti sa širokim spektrom genitalnih fenotipova, od pretežno ženskih do pretežno muških. MAIS se može pojaviti kasnije u životu, često u kontekstu istraživanja neplodnosti. Regulacija AIS-om uključuje multidisciplinarni pristup, uključujući endokrinologe, genetičare, psihologe i hirurge. Hormonska replacement therapy i hirurške intervencije mogu se razmotriti na osnovu potreba i preferencija pojedinca.

Budimo informirsani o 𝐀𝐈𝐒-u kako bismo promovisali razumijevanje i podršku za pojedince pogođene ovim genetskim sindormom. Zajedno možemo napraviti razliku u životima onih koji žive sa AIS-om.