PORODICA I PATOGENI KOPING MEHANIZMI

Kulturološki obrazac, ali i socijalni skript u većini porodica na Balkanu diktira određenu porodičnu dinamiku koja multigeneracijski ostaje repetativna i varira samo od broja članova te porodice. Porodica je uglavnom patrijarhalno ustrojena ili nekada sintetički patrilinearno održava fundus postojanja kroz romantizaciju prošlih vremena u postmodernom fluidnom okruženju. Svaka porodica kroz svoju egzistenciju prolazi kroz određeni simptom koji nastaje kao proizvod dinamike koja postoji u sistemu porodice, a često simptom može biti i jedna vrsta patogenih koping mehanizama koji stvaraju disbalans u čitavom već pomenutom sistemu. Ovde ću se samo ukratko bez pretjerane analize osvrnuti na jedan vid patogenih koping mehanizama u porodičnom sistemu.

Koping mehanizmi su adaptacija ili strategija na koju se osoba oslanja kako bi prevazišla stres.

OTAC (Zloupotreba supstanci)

Njegova uloga predstavlja glavu porodice u patrijarhalnom algoritmu. Kad god se osjeća pod pritiskom, on kao jednoj vrsti olakšanja od stresa pribjegava upotrebi supstanci, često to bivaju alkoholna pića, ali i određene vrste droga, koje trebaju da premoste određeni pritisak ili problem, koji otac ima. Alkoholizam i upotreba droga mogu imati dalokosežne reperkusije na porodicu i internu komunikaciju.

MAJKA (Emocionalno jedenje)

Uloga majke je strogo kulturološki društveno cementirana. Majka ili žena predstavlja stub kuće, ona se stara o svima, kako o djeci, tako i o ostarijelim roditeljima. Emocionalno jedenje predstavlja konzumiranje hrane kada smo hronično izloženi stresu, koja može dovesti do pretilnosti, dijebetesa i vaskularnih oboljenja.

DEKO (Izbjegavanje emocija)

Deko je bivši, ali može biti i latentni patrijarh porodice. Zbog surovog života i odrastanja deko može biti škrt sa emocijama, odnosno njegov habitus diktira poruku da pokazivanje emocija nije dobro, odnosno da muškarac ne smije da ima ili pokazuje emocije. Muškarac ne treba da plače, nego da uvijek bude čvrst i jak. Toksična muškost može da bude kontraproduktivna i da upravo proizvede već ranije navedene simptome u porodici.

NAJSTARIJE DIJETE (Supresija emocija i želja)

U porodičnom skriptu najstarije dijete je uglavnom primjer za ostalu djecu, ono treba da bude "idealno dijete". Zbog želje da ugodi roditeljima i njihovim očekivanjima najstarije dijete često vrši supresiju svojih želja i emocija. U drajvu perfekcionizma i pleaser-a dijete, kasnije odrasla osoba, može da doživi razne frustracije, burnout.

SREDNJE DIJETE (Samopovređivanje)

Srednje dijete mora na sebe da skrene pažnju na neki način, ili da na njemu svojstven način kroz određenu bolest pokuša da napravi harmoniju u porodičnom disbalansu. Može da se javi simptom samopovređivanja kao poziv za pažnju ili, ako je to dijete neuspješno u školi ili nekom drugom polju da jednostavno internalizuje kritiku roditelja, te da kažnjava sebe.

NAJMLADJE DIJETE (Prokrastinacija)

Najmlađe dijete koristi prokrastinaciju kao koping mehanizam, jer jednostavno ne može da parira ostaloj djeci u porodici, a često je njemu najviše/najmanje posvećena pažnja. Zbog pretjerane zaštite može se javiti prokrastinacija, jer često zbog specijalnog tretmana koje najmlađe dijete uživa ono kasnije ne može da se snađe, odlaže svoje obaveze, jer je naviklo da neko drugi umjesto njega i za njega radi određenu stvar. Može se javiti i naučena bespomoćnost.