ŠTA JE MIZOFONIJA? - NEUROBIOLOGIJA MIZOFONIJE.

Mizofoniju možemo definisati kao neurobiološki fenomen, odnosno stanje koje se često opisuje kao ekstremna osjetljivost na određene zvukove. Ti zvuci su obično repetativni, a mogu biti žvakanje, ljuskanje, kuckanje ili šuštanje.

Specifični zvuci koji pokreću reakciju uključuju:

- tjelesne zvukove (npr. šmrcanje ili tapkanje usnama, glasno disanje),

- zvukove kliktanja (npr. kucanje na tastaturi, klik olovke, kuckanje prstima ili zvuk brisača na automobilu) i

- zvukove povezane sa motornim reakcijama tijela (npr. vrpoljenje, bat koraka, češkanje).

Ovo stanje se još može nazvati sindrom selektivne zvučne osjetljivosti.

Uzrok mizofonije je trenutno nepoznat; međutim mnogi naučnici ukazuju na to da poremećaj nastaje u djetinjstvu kao rezultat slušanja kako članovi porodice jedu, zvuk koji kod potencijalno mizofonične osobe izaziva gađenje. Ovo podržava hipotezu da bi mizofonija mogla biti uzrokovana ponavljajućim uslovljavanjem iz okruženja u kome smo odrasli ili pak dugo provodili vrijeme. Drugo objašnjenje je da je mizofonija simptom opšteg sindroma hiperreaktivnosti na senzorne stimuluse, što objašnjava zašto slušni i vizuelni stimulusi mogu izazvati negativan odgovor. Studije elektroencefalografije (EEG) su identifikovale aberantnu neuronsku aktivaciju u sistemu za automatsku obradu slušnog korteksa kod osoba sa mizofonijom, što bi moglo u neku ruku da objasni simptome mizofonije. Poznato je da su regioni mozga, uključujući desnu insulu, desni prednji cingularni korteks i desni superiorni temporalni korteks, aktivni tokom mizofonije. Studije sa fMRI sugerišu da povećana aktivacija različitih dijelova mozga (npr. insula, anteriorni cingularni korteks, superiorni temporalni korteks) odražava neobičnu važnost koja se pripisuje mizofonijskim stimulusima. Stoga, neko sa mizofonijom može atipično pridavati značenje stimulusima koji inače nisu štetni ili naročito značajni. Određeni slušni stimulusi mogu prouzrokovati kod osoba koje pate od mizofonije osjećaj ataka na njih, odnosno jedan vid pseudo-nasilja, što može izazvati određeni vid agresije i hostilnosti prema izvoru zvuka bilo da je to osoba ili neki predmet. Jednostavno rečeno, audiovizuelni stimulusi kod osoba sa mizofonijom mogu izazvati gnijev, iritaciju, frustraciju, gađenje, trigerisati anksioznost, depresiju i fiziološko uzbuđenje, odnosno aktivirati fight or flight response.

Klinička slika mizofonije može postojati i kod neurodivergentnih osoba, poput osoba sa visoko funkcionalnim autizmom, osoba sa dijagnozom ADHD, te kod osoba koje imaju OCD ili opsesivno kompulsivni poremećaj ličnosti.

Za mizofoniju može postojati i genetska suseptibilnost, jer je često prisutna u porodicama.

Iako ne postoji efektivna farmakoterapija za mizofoniju, postoje različite strategije koje mogu biti od pomoći u kontrolisanju simptoma. Osobe koje imaju mizofoniju mogu pronaći olakšanje nošenjem slušalica ili čepova za uši kako bi blokirali zvukove koji izazivaju nelagodnost. U terapeutske svrhe se mogu koristiti određene vježbe opuštanja kako bi se smanjile emocionalne i fizičke reakcije na zvukove.